Bloga dönKEDİ

Kedi Aşı Takvimi Nasıl Olmalı? Yavru ve Yetişkin Kedide Aşılar

Yavru kedide karma aşı 8-9 haftada başlar, 3-4 hafta arayla tekrarlanır. Kuduz 12. haftadan sonra yapılır. Tam takvim ve sık yapılan hatalar.

Veterito Editör23 Ağustos 20264 dk okuma

Kedi Aşı Takvimi Nasıl Olmalı? Yavru ve Yetişkin Kedide Aşılar

Yavru kedilerde aşı takvimi genellikle 8-9 haftalıkken karma aşı ile başlıyor, 3-4 hafta arayla tekrarlanıyor ve kuduz aşısı 12. haftadan sonra ekleniyor. Yetişkinlikte ise yıllık tekrar düzeni kuruluyor.

Bu bir şablon, reçete değildir. Kedinin yaşı, sağlık durumu, dışarı çıkıp çıkmadığı ve annesinden aldığı bağışıklık takvimi değiştiriyor. Aşağıda hem genel düzeni hem de en sık yapılan hataları bulacaksınız.

Yavru kedide aşı takvimi

Yaş	Yapılan	Not
6-8 hafta	İlk muayene, iç parazit	Aşı öncesi parazit temizliği yapılır
8-9 hafta	Karma aşı, ilk doz	Panlökopeni, kalisivirüs, rinotrakeit
11-13 hafta	Karma aşı, ikinci doz	Aradaki süre 3-4 hafta
12-16 hafta	Kuduz aşısı	Türkiye'de yasal olarak gerekli
15-17 hafta	Karma aşı, üçüncü doz	Veteriner hekim gerekli görürse
12 ay	Yıllık tekrarlar başlar	Karma ve kuduz

Lösemi (FeLV) aşısı bu tablonun yanında ayrıca değerlendiriliyor. Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi bu aşıyı yavru kedilerde temel aşı olarak tanımlıyor; sebebi, yavrularda hastalığın ilerleyici seyretme ihtimalinin daha yüksek olması. Yetişkinlerde ise kedinin dışarı çıkıp çıkmadığına ve başka kedilerle temasına göre karar veriliyor.

Eve yeni kedi alınırken önce test yapılması öneriliyor. Aynı kaynak, bütün kedilerin eve girmeden önce FeLV açısından test edilmesi gerektiğini söylüyor; özellikle evde başka kedi varsa bu adım isteğe bağlı değil.

Karma aşı neye karşı koruyor

Panlökopeni: yavrularda ölümcül seyredebilen, bağışıklığı çökerten viral hastalık
Kalisivirüs: ağız yaraları, üst solunum yolu enfeksiyonu
Rinotrakeit (herpes): göz ve burun akıntısı, kronikleşebiliyor

Bu üçü bir arada uygulandığı için "karma" deniyor. Bazı aşılarda klamidya da ekleniyor.

Yetişkin kedide düzen

Yavruluk serisi tamamlandıktan sonra yıllık tekrar düzenine geçiliyor. Kuduz aşısının tekrarı Türkiye'de yasal bir yükümlülük ve kayıt altına alınıyor.

Karma aşının tekrar sıklığı konusunda ise uygulama ürüne ve kedinin yaşam biçimine göre değişebiliyor: ev içinde yaşayan ve hiç dışarı çıkmayan bir kedide düzen farklı kurulabiliyor. Bu kararı, kediyi gören veteriner hekim veriyor.

Aşı öncesinde ve sonrasında

Öncesinde

Kedi sağlıklı olmalı, ateşi ya da ishali varsa aşı ertelenir
İç parazit uygulaması aşıdan önce yapılır, parazit yükü aşının etkisini düşürüyor
Yeni sahiplenilen kedide birkaç gün gözlem önerilir

Sonrasında

Aşı sonrası bir iki gün halsizlik, iştahta hafif azalma ve aşı yerinde hassasiyet normal kabul ediliyor. Ancak yüzde şişlik, kusma, kaşıntı ya da nefes almakta zorlanma varsa hemen kliniğe dönülmeli; bunlar alerjik tepki belirtisi.

En sık yapılan hata: tekrarın kaçırılması

Aşı takviminde en çok sorun çıkaran şey ilk dozun yapılmaması değil, ikinci ve üçüncü dozun unutulması. Tek doz yapılmış bir yavru, aşılanmış sayılmıyor; seri tamamlanmadan koruma oluşmuyor.

Yaygın yanlış	Doğrusu
Bir doz yapıldı, korunuyor	Yavruluk serisi tamamlanmadan koruma tam değil
Birkaç hafta gecikti, baştan başlamak gerekir	Çoğu durumda kaldığı yerden devam ediliyor, karar hekimin
Aşı kartı kaybolursa önemli değil	Kayıt yoksa takvim yeniden kurulur, gereksiz doz yapılabilir
Kuduz aşısı isteğe bağlı	Türkiye'de yasal yükümlülük ve seyahat için şart
Aşılıysa hiç hastalanmaz	Aşı riski düşürür, sıfırlamaz; hastalık daha hafif seyreder

Aşı kartını kaybetmek sanılandan sık oluyor. Tarihleri telefonda tutmak, kartı kaybetseniz bile takvimin bozulmamasını sağlıyor. Veterito bu takvimi kediniz için tutuyor ve tekrar tarihi yaklaşınca hatırlatıyor; uygulama ücretsiz.

Kontrol listesi

Yazıyı kapatmadan önce bunları gözden geçirin.

Karma aşı 8-9. haftada başladı mı?
Tekrar dozu 3-4 hafta sonra mı?
Kuduz aşısı 12. haftadan sonra mı?
Aşı öncesi parazit temizliği oldu mu?
Dışarı çıkıyorsa FeLV konuşuldu mu?
Yıllık tekrar hatırlatması var mı?

Sık sorulanlar

Yavru kediye ilk aşı kaç haftalıkken yapılır?

Genellikle 8-9 haftalıkken karma aşı ile başlanıyor. Öncesinde iç parazit uygulaması yapılıyor. Kesin zamanı, yavrunun sağlık durumuna bakarak veteriner hekim belirliyor.

Kedi aşısı kaç doz yapılır?

Yavrulukta karma aşı genellikle 2-3 doz, 3-4 hafta arayla uygulanıyor. Kuduz 12. haftadan sonra tek doz yapılıp yıllık tekrarlanıyor.

Aşı tekrarını kaçırdım, baştan mı başlamalıyım?

Çoğu durumda kaldığı yerden devam ediliyor, ama gecikme uzunsa hekim seriyi yenilemeyi tercih edebiliyor. Kendi başınıza karar vermek yerine kaç gün geciktiğinizi söyleyip sorun.

Ev kedisine kuduz aşısı gerekli mi?

Evet. Türkiye'de kuduz aşısı yasal bir yükümlülük ve kedinin dışarı çıkıp çıkmamasından bağımsız. Ayrıca seyahat ve pansiyon için de isteniyor.

Aşı sonrası kedim halsiz, normal mi?

Bir iki gün süren hafif halsizlik ve iştah azalması normal kabul ediliyor. Yüzde şişlik, kusma, kaşıntı ya da nefes darlığı varsa hemen kliniğe dönün.

Sokaktan aldığım yetişkin kediye aşı yapılır mı?

Evet. Aşı geçmişi bilinmeyen yetişkin kedilerde seri yeniden kuruluyor. Önce genel muayene ve gerekirse bulaşıcı hastalık testi yapılıyor, sonra takvim başlatılıyor.