Kedilere Zararlı Yiyecekler: Kediler Neleri Yememeli?

Soğan, sarımsak, çikolata, üzüm, kuru üzüm, avokado ve ksilitol içeren ürünler kediler için zararlı. Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nin kedi sağlığı merkezi bu yiyecekleri kediler için zehirli olanlar arasında sayıyor. Süt zehirli değil ama birçok kedi laktozu sindiremediği için sindirim sorununa yol açabiliyor; çiğ et ise enfeksiyon riski taşıyor.

Aşağıda bu yiyeceklerin neden zararlı olduğunu, kedilerin en çok hangi durumda bunlarla karşılaştığını ve kedi zararlı bir şey yediğinde ne yapılması gerektiğini veteriner fakültelerinin ve hakemli bir derlemenin bilgileriyle anlatıyoruz.

Yiyecek	Neden zararlı
Soğan, sarımsak, pırasa, frenk soğanı	Kırmızı kan hücrelerine zarar verip kansızlığa yol açabiliyor
Çikolata	İçindeki teobromin ve kafein kalp ve sinir sistemini etkiliyor
Üzüm ve kuru üzüm	Cornell kediler için zehirli sayıyor
Avokado	Cornell kediler için zehirli sayıyor
Ksilitol içeren ürünler	Yapay tatlandırıcı; Cornell kediler için zehirli sayıyor
Süt ve süt ürünleri	Birçok kedi laktozu sindiremiyor, ishal ve mide sorunu yapabiliyor
Çiğ et ve çiğ mama	Bakteri, virüs ve parazit taşıyabiliyor

Soğan ve sarımsak kediler için neden tehlikeli?

Soğan, sarımsak, pırasa ve frenk soğanı aynı bitki ailesinden (Allium) geliyor. Milano Üniversitesi'nden Cortinovis ve Caloni'nin 2016 tarihli derlemesine göre köpekler ve kediler bu bitkilere karşı çok duyarlı; zarar, kırmızı kan hücrelerinin oksidatif hasarla parçalanması yoluyla oluşuyor ve kansızlığa yol açabiliyor. Derleme, pişirmenin, kurutmanın ve işlemenin bu etkiyi ortadan kaldırmadığını da vurguluyor.

Derleme, kedilerde vücut ağırlığının kilogramı başına 5 gram soğanın kanda önemli değişikliklere yetebildiğini, köpeklerde bu miktarın kilogram başına 15-30 gram olduğunu aktarıyor. Yani 4 kiloluk bir kedi için 20 gram soğan, yani küçük bir soğanın bir parçası bile risk oluşturabiliyor. Bu yüzden soğanlı ya da sarımsaklı yemek artıkları, çorba ve soslar kediye verilmemeli.

Çikolata kediler için zehirli mi?

Evet. Çikolatadaki teobromin ve kafein gibi maddeler (metilksantinler) kedileri de zehirleyebiliyor. Cortinovis ve Caloni'ye göre çikolata zehirlenmesi en çok köpeklerde görülüyor, çünkü köpekler yiyecek seçmeden yiyor; ama kedilerde de olabiliyor. Derlemeye göre ilk belirtiler genellikle yedikten 2-4 saat sonra huzursuzluk, aşırı su içme, kusma ve ishal olarak başlıyor; ilerleyen zehirlenmede kalp ritmi bozuklukları, kas sertliği, denge kaybı ve nöbet görülebiliyor. Teobromin miktarı çikolatanın türüne göre çok değişiyor: şekersiz pişirme çikolatası ve kakao tozunda gram başına 14 miligramın üzerinde, bitter çikolatada yaklaşık 5, sütlü çikolatada yaklaşık 2 miligram.

Kedilere süt verilir mi?

Cornell'e göre süt kediler için önerilen bir ödül değil, çünkü birçok kedi laktozu sindiremiyor ve süt ürünleriyle beslendiğinde mide ve bağırsak sorunları yaşayabiliyor. Kedinin su ihtiyacı için en iyi kaynak her zaman temiz su.

Çiğ et, çiğ balık ve insan konservesi

Cornell çiğ et ve çiğ mama diyetlerini önermiyor: bunlar kediye ve evdeki insanlara geçebilecek canlı bakteri, virüs ve parazit taşıyabiliyor; çiğ et toksoplazma gibi enfeksiyonların da kaynağı olabiliyor. İnsanlar için üretilmiş konserve balık ürünleri ise bazı kedilerde nörolojik bozukluklarla ilişkilendirilmiş. Ton balığı konservesi gibi ürünleri düzenli bir yiyecek hâline getirmek bu yüzden doğru değil.

Ödül ve masa yemeği ne kadar olmalı?

Cornell, ödül mamalarının kedinin günlük kalorisinin yüzde 10-15'ini geçmemesini öneriyor. Zararsız bir yiyecek bile fazlası verildiğinde ana mamanın dengesini bozuyor ve kiloya yol açıyor. Kedinin ana öğününün nasıl seçileceğini kediler için yaş mama mı kuru mama mı yazımızda anlattık.

Yaygın yanlış	Doğrusu
Kedilere süt iyi gelir	Birçok kedi laktozu sindiremiyor
Biraz soğandan bir şey olmaz	Kedide kilogram başına 5 gram soğan kanda değişikliğe yetebiliyor
Kedi seçicidir, zehirli şeyi yemez	Daha az görülse de kediler de zehirleniyor
Ton balığı konservesi iyi bir öğündür	İnsan için konserve balık bazı kedilerde sinir sorunlarıyla ilişkilendirildi

Kedi zararlı bir şey yerse ne yapılır?

Cornell'in önerisi açık: kedi zehirli olabilecek bir şey yediyse vakit kaybetmeden veteriner hekime ulaşmak gerekiyor; hekim o an ulaşılamıyorsa en yakın acil veteriner kliniğine başvurulmalı. Yenen ürünün ambalajı ya da bir örneği saklanmalı, çünkü hekimin karar vermesini kolaylaştırıyor. Hekim söylemedikçe kediyi kusturmaya çalışmak doğru değil.

Bitkiler de kediler için önemli bir zehirlenme kaynağı; zambak türleri gibi bitkileri kediler için zehirli bitkiler yazımızda topladık. Köpekler için liste farklı; onu da köpeklere zararlı yiyecekler yazımızda anlattık.