Köpeklerde Kene: Nasıl Temizlenir, Hangi Hastalıkları Taşır?

Köpekte görülen kene beklemeden ve doğru yöntemle çıkarılmalı. Avrupa Evcil Hayvan Parazitleri Bilimsel Danışma Kurulu'nun (ESCCAP) kılavuzu da görünen kenelerin fark edilir edilmez çıkarılmasını istiyor, çünkü kenenin taşıdığı hastalık etkenleri beslenme sırasında tükürükle geçiyor ve kene ne kadar uzun tutunursa risk o kadar artıyor.

Aşağıda kenenin nasıl çıkarıldığını, hangi yöntemlerin zarar verdiğini, kenelerin köpeklere hangi hastalıkları taşıdığını ve korunmanın neden çoğu bölgede yıl boyu sürmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Köpekte kene nasıl çıkarılır?

• Alet: İnce uçlu bir cımbız ya da evcil hayvanlar için yapılmış bir kene çıkarma aleti kullanılıyor; mümkünse eldivenle.
• Tutuş: Kene gövdesinden sıkılmadan, ağız kısmına en yakın noktadan, derinin hemen üstünden kavranıyor.
• Çekiş: Kene çevrilmeden, sarsılmadan, düzgün ve sabit bir kuvvetle dışarı çekiliyor. Sarsmak ağız parçalarının deride kalmasına yol açabiliyor.
• Temizlik: Isırık yeri ve eller sabun ve suyla yıkanıyor.
• Atma: Kenenin başka bir canlıya geçmemesi için kapalı bir kaba konuyor ya da banta sarılarak atılıyor; parmakla ezilmiyor.

Ağız parçaları deride kalırsa zorlamak doğru olmuyor; ESCCAP, zorla çıkarılan kenenin geride kalan ağız parçalarının ısırık yerinde enfeksiyon ya da küçük bir apseye yol açabileceğini belirtiyor. Bölgede şişlik, kızarıklık ya da akıntı olursa veteriner hekime göstermek gerekiyor.

Köpeklerde kene en çok nerede bulunur?

Keneler vücudun her yerinde olabiliyor ama en çok tüyün az ve derinin ince olduğu yerlere tutunuyor: yüz, kulaklar, koltuk altları, parmak araları, kasık ve anüs çevresi. Doğa yürüyüşünden, parktan ya da bahçeden döndükten sonra bu bölgeleri elle yoklayarak kontrol etmek en etkili alışkanlık. Larva ve nimf denen genç evreler çok küçük olduğu için gözden kaçabiliyor; beslenip şişmiş dişi keneler ise 1 santimetreye ulaşabiliyor ve kolay görülüyor.

Kene köpeklere hangi hastalıkları taşır?

Kenenin asıl önemi kan emmesi değil, taşıdığı hastalık etkenleri. ESCCAP'ın Avrupa için hazırladığı tabloda köpekleri ilgilendiren başlıcaları şunlar:

Hastalık	Etken	Taşıyan kene
Babesiosis (piroplazmoz)	Babesia canis, Babesia vogeli	Dermacentor, kahverengi köpek kenesi (Rhipicephalus sanguineus)
Ehrlichiosis	Ehrlichia canis	Kahverengi köpek kenesi
Anaplasmosis	Anaplasma türleri	Ixodes, kahverengi köpek kenesi
Lyme hastalığı	Borrelia türleri	Ixodes
Hepatozoonosis	Hepatozoon canis	Kahverengi köpek kenesi (kene yutulunca bulaşır)

Bu hastalıkların belirtileri belirsiz olabiliyor ve kene ısırığından günler ya da haftalar sonra ortaya çıkabiliyor. Bu yüzden kene çıkardıktan sonraki haftalarda köpeğinizde halsizlik, iştahsızlık, ateş, solgun diş eti ya da koyu renkli idrar fark edilirse veteriner hekime kene ısırığından da söz etmek önemli. Teşhis ve tedaviye hekim karar verir.

Keneden korunma yıl boyu mu sürmeli?

ESCCAP'a göre korunma, kenelerin aktif olduğu dönemin tamamını kapsamalı. Kışları sert geçen bölgelerde bu "kene mevsimi" demek; ancak sıcak bölgelerde ve kenenin evde yaşayabildiği durumlarda koruma yıl boyu gerekebiliyor. Kahverengi köpek kenesi güney Avrupa ikliminde ilkbahar ve yazın yoğunlaşsa da yıl boyu beslenebiliyor ve hayatını ev ile köpek barınağı içinde tamamlayabiliyor.

Köpeğin yaşamı	ESCCAP önerisi
Dışarıya çok az çıkıyor	Düzenli kontrol; kene bulunursa elle çıkarma, gerekirse ardından kene ilacı
Düzenli dışarı çıkıyor	Ürün etiketine uygun düzenli koruma; sıcak bölgelerde yıl boyu
Sürekli kene riski var	Yıl boyu kesintisiz koruma

Kene bulunduktan sonra kalan dönem için hem o köpeğin hem evdeki diğer hayvanların korunmaya alınması öneriliyor. İç ve dış parazit takvimini köpeklerde iç ve dış parazit yazımızda ayrıntılı anlattık.