Yavru Kediye Tuvalet Eğitimi Nasıl Verilir? Kum Alıştırma

Yavru kediler kumu kullanmayı çoğunlukla annelerini taklit ederek öğrenir. International Cat Care'e göre yavru kendi başına kumu bulamadıysa, onu uyandığında ve yemekten sonra kum kabına koymak yeterli oluyor; yavru koklamaya, eşelemeye ya da çömelmeye başladığında da aynısı yapılabiliyor. Doğru yerde, doğru boyutta bir kap ve tanıdık bir kum, eğitimin büyük kısmını kendiliğinden halleder.

Aşağıda kum alıştırmayı adım adım, kum kabının boyunu ve sayısını, kum türünü, temizlik sıklığını ve kaza olduğunda ne yapılacağını International Cat Care ve Cornell Üniversitesi'nin önerileriyle anlatıyoruz. Kısa cevap: kedi kumu kendisi ister, bizim işimiz o isteği kolaylaştırmaktır.

Konu	Öneri
Kap sayısı	Kedi sayısı kadar, artı bir
Kap boyu	Kedinin burnundan kuyruk köküne boyunun 1,5 katı
Yavru için	Alçak kenarlı, büyüdükçe büyüyen kap
Kum derinliği	Yaklaşık 3 cm
Temizlik	Günde en az iki kez topaklar alınır
Yer	Sessiz, mama ve sudan uzak

Yavru kumu çoğunlukla annesinden öğrenir

Kediler tuvaletlerini eşeleyip gömmeye doğuştan yatkındır. International Cat Care, yavruların kumu kullanmayı genellikle annelerini taklit ederek öğrendiğini belirtiyor. Annesinin yanında yeterince uzun kalmış bir yavru, yeni evine geldiğinde çoğu zaman kumu ilk günden kullanır.

Annesinden erken ayrılmış ya da sokaktan alınmış bir yavru ise bu taklit fırsatını bulamamış olabilir. Böyle yavrularda biraz daha rehberlik gerekir, ama çoğu kısa sürede öğrenir. Yavrunun ilk haftalarında genel bakımı yavru kedi bakımı yazımızda anlattık.

Uyandığında ve yemekten sonra kuma koymak yeterli

Yavru kedinin tuvalet ihtiyacı belirli anlarda yoğunlaşır. International Cat Care'in önerisi basittir: yavru uyandığında ve yemekten sonra onu kum kabına koymak. Yavru yere koklamaya, bir köşeyi eşelemeye ya da çömelmeye başladığında da onu nazikçe kuma taşımak işe yarar.

• Uyanınca ve her öğünden sonra yavruyu kum kabına koymak
• Koklama, eşeleme ya da çömelme görünce nazikçe kuma taşımak
• Kumu kullandığında onu rahat bırakmak; tuvaletini yaparken bölmemek
• Önceki evinde kullandığı kumdan bir miktar almak ya da aynı kumu kullanmak
• İlk haftalarda yavruyu kum kabının da bulunduğu tek bir odada tutmak

International Cat Care, yeni gelen bir yavrunun ilk birkaç haftasını sessiz bir odada geçirmesini ve yavrunun önceki evinde kullanılan kumun kullanılmasını öneriyor. Tanıdık kum ve küçük bir alan, yavrunun kumu kaybetmesini ve evin başka bir köşesini seçmesini önler.

Kum kabının boyu da sayısı da önemli

International Cat Care'e göre ideal kum kabı, kedinin burnundan kuyruk köküne kadar olan boyunun bir buçuk katı uzunluğunda olmalı ve piyasadaki pek çok standart kap bunun için küçük kalıyor. Yavrular için daha küçük bir kapla başlanıp kedi büyüdükçe daha büyüğüne geçilmesi öneriliyor. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi de yavruların, yaşlı kedilerin ve hareket güçlüğü olan kedilerin alçak kenarlı kaplara ihtiyacı olduğunu belirtiyor.

Sayı konusunda iki kurum aynı kuralı veriyor: evdeki kedi sayısı kadar kum kabı, artı bir. Tek kedili bir evde bile iki kap, kedinin her zaman temiz bir seçeneği olmasını sağlar. International Cat Care kapların yan yana konmamasını, evin farklı yerlerine dağıtılmasını öneriyor; yan yana duran kapları kedi tek bir kap gibi algılayabilir.

Kumun türü ve derinliği kedinin tercihini belirler

International Cat Care, araştırmaların kedilerin kabın içinde yaklaşık 3 cm kum tercih ettiğini gösterdiğini belirtiyor. Kediler genellikle ince, kum benzeri dokuyu seviyor ve pek çoğu topaklanan kumu tercih ediyor; topaklar kolay alındığı için kap daha temiz kalıyor. Cornell de kedilerin çoğunun kokusuz ve ince dokulu kumu tercih ettiğini yazıyor.

Kum tercihleri yavrulukta oluşuyor; bu yüzden işe yarayan bir kum bulunduğunda sık sık değiştirmemek gerekiyor. International Cat Care kokulu kumların ve kabın içine serilen naylon örtülerin bazı kedileri rahatsız edebildiğini, kum dışına tuvalet yapmaya yol açabildiğini de belirtiyor.

Tercih edilen	Sorun çıkarabilen
İnce, kum benzeri doku	İri, sert taneler
Topaklanan kum	Sık sık değiştirilen kum türü
Kokusuz kum	Ağır kokulu kum ve kokulu temizleyiciler
Açık kap ya da kapaksız kapalı kap	Naylon örtü, kapaklı kapı
Sessiz köşe	Mama kabının yanı, kalabalık geçiş yeri

Kabın yeri ve temizliği alışkanlığı korur

International Cat Care kum kabının sessiz, mama ve sudan, evin kalabalık yerlerinden uzak bir köşeye konmasını öneriyor; kedi flepinin ya da boydan boya cam pencerelerin yanı, dışarıdan tehdit hissedebileceği için uygun değil. Kurum topakların günde en az iki kez alınmasını, topaklanan kumda kabın 2-4 haftada bir, topaklanmayan kumda haftada bir tamamen yıkanmasını öneriyor.

Temizlikte ürün seçimi önemlidir. International Cat Care bazı dezenfektanların kediler için zehirli olduğunu belirtiyor ve sıcak su ile biyolojik deterjan kullanılıp kabın iyice durulanıp kurutulmasını öneriyor. Cornell ise idrar kokusunu andırdığı için amonyak ya da sirke içeren temizleyicilerden kaçınılmasını öneriyor.

Kaza olduğunda ceza değil temizlik gerekir

Yavru kedilerde ara sıra kum dışına tuvalet yapmak öğrenme sürecinin parçası olabilir. Cornell Üniversitesi kediye asla vurulmaması, tekmelenmemesi ya da bağırılmaması gerektiğini, cezanın kaygıyı artırıp sorunu büyütebileceğini belirtiyor. Kedi bir yeri koklayarak tekrar kullanabildiği için kaza olan yerin kokusunun tamamen giderilmesi, yalnızca bastırılmaması gerekiyor.

Eğitimli kedi kumu bırakırsa önce sağlık düşünülür

Kumu sorunsuz kullanan bir kedinin birden kum dışına tuvalet yapmaya başlaması bir eğitim eksikliği değildir. Cornell, hasta kedilerin her zaman hasta görünmeyebildiğini ve davranış üzerinde çalışmadan önce idrar yolu, böbrek, tiroit ya da sindirim sorunları gibi nedenlerin veteriner hekim tarafından araştırılması gerektiğini vurguluyor. İdrarda kan görülmesi gibi belirtileri kedi idrarında kan yazımızda anlattık.