Kedi Kızgınlık Dönemi Ne Kadar Sürer? Belirtileri ve Sıklığı

Dişi kedilerde kızgınlık ortalama 5-7 gün sürüyor; 2 ile 19 gün arasındaki süreler de normal kabul ediliyor. Kedi çiftleşmezse yumurtlama çoğunlukla gerçekleşmiyor ve kızgınlık yaklaşık iki haftada bir tekrarlıyor. Bu döngü gün ışığının uzun olduğu aylarda sürüyor; ev ışığında yaşayan kedilerde ise yıl boyu görülebiliyor.

Aşağıda kızgınlığın evrelerini, kedinin kızgınlıkta olduğunun nasıl anlaşıldığını, döngünün neden bu kadar sık tekrarladığını ve kızgınlığın nasıl önlenebileceğini Auburn Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nin 2022 tarihli derlemesi ve International Cat Care'in bilgileriyle anlatıyoruz.

Evre	Süre
Kızgınlık öncesi (proöstrus)	Genellikle 1 günden kısa, çoğu zaman fark edilmiyor
Kızgınlık (östrus)	Ortalama 5-7 gün (2-19 gün)
İki kızgınlık arası	Ortalama 8-9 gün
Tam döngü	Yaklaşık 14 gün
Kısa günlerde dinlenme (anöstrus)	Birkaç ay
Cinsel olgunluk	Yaklaşık 4 aylıktan itibaren

Kedi kızgınlık dönemi ne kadar sürer?

Johnson'un derlemesine göre kızgınlığın kendisi (östrus) ortalama 5-7 gün, aralığı 2-19 gün. Öncesindeki kısa evre genellikle bir günden kısa sürüyor ve çoğu zaman fark edilmiyor. Kedi çiftleşmez ve yumurtlamazsa ortalama 8-9 günlük bir aradan sonra yeni bir kızgınlık başlıyor. International Cat Care de döngünün yaklaşık 14 gün sürdüğünü ve çiftleşme olmazsa yaklaşık iki hafta sonra tekrarlandığını belirtiyor.

Davranışlar kızgınlığın ilk gününde hemen başlamayabiliyor. Derlemede aktarılan bir çalışmada kedilerin yalnız yüzde 8'i kızgınlığın ilk gününde belirti gösterirken bu oran 4. günde yüzde 80'e, 6. günde yüzde 100'e ulaşmış.

Kedinin kızgınlıkta olduğu nasıl anlaşılır?

• Sürtünme: Boynunu ve yüzünü eşyalara, insanlara sürtme.
• Yerde yuvarlanma: Sırt üstü dönüp yerde yuvarlanma.
• Seslenme: Sık, uzun ve yüksek sesle miyavlama.
• Çiftleşme duruşu: Ön kısmını yere yaklaştırıp kalçasını kaldırma.
• Arka ayaklarla basma: Kalça havadayken arka ayaklarla yerinde sayar gibi basma.

Kızgınlık neden bu kadar sık tekrarlıyor?

Kediler çoğunlukla çiftleşmeyle yumurtlayan hayvanlar: yumurtlamayı tetikleyen, çiftleşmenin kendisi. Çiftleşme olmazsa çoğu kedide yumurtlama gerçekleşmiyor ve vücut kısa bir aradan sonra yeni bir kızgınlığa geçiyor. Johnson, kedilerin yaklaşık üçte birinde çiftleşme olmadan da yumurtlama görülebildiğini ve bunun vücut ağırlığı arttıkça daha sık olduğunu aktarıyor. International Cat Care, kedinin 4-6 günlük bir sürede birkaç kez, hatta birden fazla erkekle çiftleşebildiğini belirtiyor.

Yumurtlama olup gebelik oluşmazsa kedi yaklaşık 40-45 gün süren bir yalancı gebelik döneminden geçebiliyor; sonraki kızgınlık ise hormon düşüşünden ortalama 17 gün sonra geliyor. Gebelik oluşursa süreç ortalama 63-65 gün sürüyor; bu dönemi kedi kaç günde doğurur yazımızda anlattık.

Mevsim kızgınlığı nasıl etkiler?

Kediler uzun günlerde kızgınlığa giren hayvanlar. Johnson'a göre ABD'de döngü tipik olarak mart ile eylül arasında sürüyor, ekim ile şubat arasında duruyor; Türkiye gibi kuzey yarımkürede benzer bir mevsim düzeni bekleniyor. Bazı kediler doğal ışıkta da yıl boyu döngüye girebiliyor.

Belirleyici olan gün ışığının süresi: derlemeye göre en az iki ay boyunca günde 14 saat ışık, kızgınlığı başlatıp sürdürmeye yetiyor; ışığın 8 saate inmesi döngüyü durduruyor. Akşamları uzun süre yapay ışık alan ev kedilerinin kışın da kızgınlığa girebilmesinin nedeni bu.

Kedi kızgınlığı nasıl önlenir?

Kediler yaklaşık 4 aylıktan itibaren cinsel olgunluğa ulaşabildiği için International Cat Care kısırlaştırmayı da yaklaşık 4 aylıktan itibaren öneriyor. Kısırlaştırma hem kızgınlık döngülerini hem de istenmeyen hamileliği önlüyor. Zamanlamayı ve avantajlarını kediler ne zaman kısırlaştırılmalı yazımızda ayrıntılı anlattık. Kızgınlığı baskılamaya yönelik ilaçlar ise yalnız veteriner hekimin değerlendirmesiyle kullanılabilecek seçenekler.

Yaygın yanlış	Doğrusu
Kızgınlık yılda bir iki kez olur	Çiftleşme olmazsa yaklaşık iki haftada bir tekrarlıyor
Ev kedisi kışın kızgınlığa girmez	Uzun süre yapay ışık alan kedi kışın da girebiliyor
Yavru kedi kızgınlığa girmez	Kediler yaklaşık 4 aylıktan itibaren olgunlaşabiliyor
Bağırıp kıvranan kedi hastadır	Bunlar kızgınlığın tipik davranışları olabiliyor