Vapurda ve Feribotta Evcil Hayvan Kuralları

Vapur, deniz otobüsü ve feribotta kedi ve köpekle yolculuk yapılabiliyor, ama kuralı her işletme kendisi koyuyor: kedi taşıma çantası ya da kafeste kabul ediliyor, köpek için ağızlık, tasma ve kafes ölçüsü işletmeden işletmeye değişiyor. İncelediğimiz üç büyük işletmenin (İstanbul Şehir Hatları, İDO ve BUDO) hiçbiri kafessiz, kucakta ya da serbest gezen bir kediyi kabul etmiyor; kafes dışında taşınan köpek için ise üçü de ağızlık istiyor.

Aşağıda bu üç işletmenin kendi sitelerinde yayımladığı taşıma kurallarını bir araya getirdik. Kurallar zaman zaman güncelleniyor; bilet almadan önce işletmenin güncel sayfasına bakmak ya da iskeledeki görevliye sormak önerilir.

İşletme	Kedi	Köpek	Belge
Şehir Hatları (vapur)	Kedi çantası, sepet ya da kafeste, her saat	Ağızlık ve en fazla 50 cm tasma (SSS sayfası)	Rehber köpekte engelli kartı ve rehber köpek kartı
İDO (deniz otobüsü, feribot)	Özel kafeste; salonda en fazla 23x40x55 cm	Kafese sığmayan köpek ağızlıkla hızlı feribotta, salon dışında	Aşı karnesi
BUDO (deniz otobüsü)	El kafesinde, salondaki özel bölümde	Kafese sığmayan köpek ağızlıkla, özel bölümde	PETVET kayıtlı pasaport ya da istisna belgesi

Vapurda evcil hayvan kuralını kim belirliyor?

Deniz yolcu taşımacılığında evcil hayvan kuralı her işletmenin kendi taşıma ya da yolculuk kurallarında yer alıyor. Bu yüzden İstanbul'da Kadıköy vapurunda geçerli olan kural, Bursa'ya giden deniz otobüsünde ya da Yenikapı'dan kalkan hızlı feribotta aynı olmayabiliyor.

Üç işletmenin ortak noktası sorumluluğun hayvanın sahibinde olması. Şehir Hatları, kafesinden ya da sahibinin kontrolünden kurtulup güvenliği tehlikeye sokan bir hayvan için refakatçisini sorumlu tutuyor. İDO ve BUDO ise taşınan hayvanın seferden önce, sefer sırasında ya da sonrasında sağlık durumunun kötüleşmesinden sorumlu tutulamayacaklarını yazıyor.

Şehir Hatları vapurlarında kedi ve köpek

Şehir Hatları'nın sıkça sorulan sorular sayfasına göre kediler, özel tasarlanmış kedi çantası, sepet ya da kafesle taşınmak şartıyla günün her saati seyahat edebiliyor. Okul çantası, pazar çantası, spor sırt çantası, koli ya da el çantasıyla taşımaya izin verilmiyor.

Aynı sayfa tüm köpekler için ağızlık ve en fazla 50 santimetre tasmayı zorunlu tutuyor; 5 kilogramdan küçük, orta boy ve büyük köpeklerin tasma ve ağızlık takılı olmak şartıyla günün her saati seyahat edebileceğini yazıyor. Köpekler araç içinde zeminde ve sahibinin yakınında durmalı; kafesin koltuğa konmasına ve köpeğin koltuğa oturtulmasına izin verilmiyor. Dışkı ve idrar gibi kirliliğin temizlenmesinden köpek sahibi sorumlu.

Şehir Hatları'nın yolculuk kuralları sayfası ise iskele ve vapurlarda yalnızca kılavuz köpeklerle ve kafeste taşınan küçük kafes hayvanlarıyla yolculuk yapılabileceğini söylüyor. İki sayfa arasındaki bu farkı ve İstanbul'daki metro, otobüs kurallarını evcil hayvanla toplu taşıma yazımızda ayrıntılı anlattık. Köpekle binmeden önce iskeledeki görevliye sormak en sağlıklısı.

İDO deniz otobüsü ve feribotlarında evcil hayvan

İDO'nun taşıma kurallarına göre özel kafeslerde bulunan ve aşı karnesi olan kedi, köpek ve muhabbet kuşu, kanarya gibi ötücü kuşlar belirlenen kurallar içinde taşınabiliyor. Yolcu salonunda taşınacak kafesin en büyük ölçüsü 23x40x55 santimetre.

Kafes bu ölçüden büyükse hayvan, gemi görevlilerinin gösterdiği yerlerde ya da aracın içinde taşınıyor. Kafese sığmayacak kadar büyük köpekler ağızlık takmak şartıyla hızlı feribot seferlerine kabul edilebiliyor, ancak yolcu salonunda seyahat edemiyor. Sefer boyunca hayvanın kafesinden ya da araçtan çıkarılmaması gerekiyor.

Kontrolü yapan görevliler sağlık durumundan şüphelendiği ya da sağlıklı bir yolculuğa engel olabileceğini düşündüğü hayvanın taşınmasını reddedebiliyor.

BUDO'da evcil hayvan ve PETVET pasaportu

BUDO'nun yolculuk kurallarına göre kedi, köpek, tavşan gibi küçük evcil hayvanlar el kafesi içinde, personelin gösterdiği ve yolcu salonunda evcil hayvanlar için ayrılan özel bölümde taşınabiliyor. Seyahat çantasındaki hayvan, yolcunun kendi koltuğunu aşmayacak şekilde koltuk önünde durabiliyor. Kuşlar kafesinde olmak koşuluyla salona alınıyor.

BUDO'yu ayıran kural belge şartı. 1 Ocak 2023'ten bu yana evcil hayvanlar BUDO deniz otobüslerinde PETVET sistemine kayıtlı olduğunu gösteren pasaportla seyahat edebiliyor; pasaportu olmayan hayvan araçlara alınmıyor. Pasaport alamamış sahipler, tarım il müdürlüklerinden aldıkları istisna belgesini göstererek seyahat edebiliyor. Kaydın nasıl yapıldığını PETVET kaydı yazımızda anlattık.

Hangi köpek ırkları vapura alınmıyor?

İDO, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 14. maddesine dayanarak Pitbull Terrier, Japon Tosa, Dogo Arjantin ve Fila Brasileiro ırklarını taşımıyor. BUDO'nun listesi bu dört ırka American Staffordshire Terrier ve American Bully'yi de ekliyor; işletme bu yasağı 5199 sayılı kanuna ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 7 Aralık 2021 tarihli genelgesine dayandırıyor.

Bu ırkların neden yasak olduğunu ve sahiplerin hangi yükümlülükleri olduğunu yasaklı köpek ırkları yazımızda bulabilirsiniz.

Arabalı vapur ve feribotta hayvan araçta kalabilir mi?

İDO, kafesi salon ölçüsünü aşan hayvanların gemi görevlilerinin gösterdiği yerde ya da aracın içinde taşınabileceğini yazıyor. Araçlı yolculuklarda aşı karnesinin güvenlik kontrolünde ve sefer boyunca istendiği her an gösterilmesi bekleniyor.

Hayvanı araçta bırakmak salonda yer sorununu çözse de havalandırma ve sıcaklık açısından dikkat ister. Kısa bir geçiş için bile aracın içinin ne kadar ısınabileceğini ya da soğuyabileceğini hesaba katmak, mümkünse sefer boyunca hayvanın yanında bulunmak önerilir.

Yanınızda hangi belgeler bulunmalı?

• Aşı karnesi: İDO, 1 Mart 2012'den bu yana yaya yolculuklarda biniş terminalinde görevliye gösterilmek üzere aşı karnesinin yanınızda olmasını istiyor.
• Pasaport: BUDO, PETVET sistemine kayıtlı olduğunu gösteren pasaport ya da tarım il müdürlüğünden alınmış istisna belgesi arıyor. Pasaportun ne olduğunu evcil hayvan pasaportu yazımızda anlattık.
• Sağlık sertifikası: BUDO, evcil hayvanın mevzuata uygun taşıma belgelerinin ve sorulduğunda gösterilecek sağlık sertifikasının bulunmasını şart koşuyor.
• Rehber köpek belgeleri: İDO rehber köpek için rehber köpek derneği kimliği, aşı karnesi ve rehber köpek olduğunu gösteren göğüs tasması istiyor; Şehir Hatları da görevli talep ederse engelli kartı ile rehber köpek kartının gösterilmesini bekliyor.

Yolculuktan önce hayvanı nasıl hazırlamalı?

Vapur yolculuğu çoğu hayvan için alışık olmadığı sesler, kalabalık ve sarsıntı demek. Taşıma çantasını yolculuktan günler önce evde açık bırakmak, içine hayvanın tanıdığı bir örtü koymak ve çantaya kısa sürelerle alıştırmak yolculuğu kolaylaştırıyor. Kafesin sağlam kapandığından ve hayvanın içinde dönebildiğinden emin olmak gerekiyor.

Köpek için ağızlık da yolculuk günü ilk kez takılmamalı; önceden kısa sürelerle denenmesi önerilir. Hayvanın kaybolma ihtimaline karşı mikroçipli ve kayıtlı olması da işi kolaylaştırıyor; ayrıntıları mikroçip yazımızda bulabilirsiniz. Yurt dışına giden bir feribota binecekseniz işletme kuralının yanında varış ülkesinin giriş şartlarını da önceden araştırmanız gerekiyor; uçakla seyahatte benzer konuları evcil hayvanla uçak yolculuğu yazımızda ele aldık.