Kediler Kaç Yaşına Kadar Büyür?

Kediler büyümelerini genellikle ilk yedi ay içinde tamamlıyor: Merck Veterinary Manual, büyümenin olağan olarak 200-220 günde bittiğini belirtiyor. Yine de veteriner hekimlikte kedi bir yaşına kadar yavru evresinde sayılıyor ve iri ırklarda olgunlaşma daha yavaş seyredebiliyor.

Aşağıda büyümenin hangi hızda ilerlediği, yetişkin ağırlığı için kullanılan ortalamalar, yavru evresinin neden bir yaşa kadar sayıldığı, iri ırkların farkı ve kısırlaştırmanın büyümeye etkisi anlatılıyor. Bu yazı genel bilgi veriyor ve teşhis yerine geçmiyor; bir kedinin gelişimini değerlendirmek veteriner hekimin işidir.

Dönem	Yaklaşık zaman	Ne oluyor?
Çok hızlı büyüme	İlk 3-4 ay	Yavru haftada 50-100 gram alıyor
Yavaşlama	150-160. gün (yaklaşık 5 ay)	Büyüme hızı düzleşmeye başlıyor
Büyümenin bitişi	200-220. gün (yaklaşık 7 ay)	Büyüme genellikle tamamlanıyor
Yetişkin mamasına geçiş	8-12 ay	Yavrular genellikle bu aralıkta geçiriliyor
Yavru evresinin sonu	1 yaş	Kılavuzlara göre genç yetişkin evresi başlıyor

Büyüme hangi hızda ilerliyor?

Merck Veterinary Manual kaynağına göre sağlıklı bir yavrunun doğum ağırlığı 90-100 gramdır. Büyüme ilk 3-4 ay boyunca olağanüstü hızlıdır ve yavru haftada 50-100 gram alır. Büyüme hızı 150-160. günde düzleşmeye başlar ve genellikle 200-220 gün içinde tamamlanır.

Bu rakamlar gün olarak verildiği için ay karşılığı yaklaşık beş ayda yavaşlama ve yaklaşık yedi ayda tamamlanma demektir. Bunlar ortalama değerlerdir; her kedinin gelişimi biraz farklı seyredebilir.

Yetişkin ağırlığı ne kadar olmalı?

Merck Veterinary Manual evcil kedilerde ortalama olgun ideal vücut ağırlığını erkeklerde 3,2 kg, dişilerde 2,8 kg olarak veriyor. Bu bir ortalamadır ve iri ırklar ile bireysel yapı farkları rakamı değiştirir. Bir kedinin kendi ideal kilosunu belirlemek için tartının yanında vücut kondisyon puanına bakmak gerekiyor; bunu veteriner hekim yapar.

Yaşı insan yaşına çevirmek ve hangi evrede olduğunu görmek isteyenler için kedi yaşı hesaplama yazısı var.

Yavru evresi neden bir yaşa kadar sürüyor?

AAHA ve AAFP yaşam evresi kılavuzu (2021) yavru evresini doğumdan bir yaşına kadar, genç yetişkin evresini bir yaştan altı yaşa kadar tanımlıyor. Kılavuz, bu yaşların bireyler arasında önemli farklar gösterebileceğini de belirtiyor. Yani bir yaş bir sınır çizgisidir, kesin bir dönüm noktası değildir.

Kılavuza göre 10 haftalık büyüyen bir yavrunun enerji ihtiyacı vücut ağırlığının kilogramı başına günde 200 kcal iken, 10 aylıkken bu değer 80 kcal. Büyüme yavaşladıkça kedinin yakıt ihtiyacı belirgin biçimde azalıyor.

Merck Veterinary Manual yavruların genellikle 8 ay ile 12 ay arasında yetişkin mamaya geçirildiğini yazıyor. AAHA ve AAFP kılavuzu ise mama değişiminin 7-10 günde kademeli yapılmasını öngörüyor. Hangi mamaya ne zaman geçileceğine veteriner hekimle birlikte karar vermek önerilir; miktar ve mama türü için yavru kedi mama miktarı yazısına bakılabilir.

İri ırklar neden daha geç tamamlıyor?

CFA, Maine Coon ırkını tescilli kedi ırklarının en büyüğü olarak tanımlıyor ve ırk standardında yavaş olgunlaşmaya pay verilmesini istiyor. Yani iri ırklarda genel takvimin biraz ötesinde bir gelişim beklenebiliyor.

Münih Ludwig-Maximilians Üniversitesi araştırmacıları beş ırktan yavruların doğumdan 12 haftalığa kadar tartı kayıtlarını yetiştiricilerden topladı. Maine Coon yavrularında ortalama doğum ağırlığı 115 g, Persian yavrularında 82 g bulundu. Mutlak büyüme iri ırklarda daha hızlıydı; beklenen olgun ağırlığa oranla bakıldığında ise ırk büyüklüğünün belirgin bir etkisi görülmedi.

Çalışma yalnızca 12 haftalığa kadar izlediği için iri ırkların hangi ayda tamamladığını göstermiyor. Bu nedenle ırka bağlı bir ay vermek yerine gelişimi veteriner hekimle birlikte izlemek daha doğrudur. Yavru dönemine dair genel bilgi için yavru kedi bakımı yazısı da var.

Kısırlaştırma büyümeyi durdurur mu?

Florida Üniversitesi veteriner fakültesinde 31 yavru kediyle yapılan kontrollü çalışmada kediler 7 haftalıkken ya da 7 aylıkken kısırlaştırıldı, bir grup da kısırlaştırılmadı. 7 haftada ve 7 ayda kısırlaştırılan gruplar arasında fark çıkmadı. Kısırlaştırılmayan kedilerde ön kol kemiğinin (radius) alt ucundaki büyüme plağı daha erken kapandı ve bu kediler 1 yaşında 7 aylıkken kısırlaştırılanlardan anlamlı olarak daha hafifti.

İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi araştırmacılarının 14 yavruyla yaptığı çalışmada 3 aylıkken kısırlaştırılan dişilerde radiusun üst ucundaki büyüme plağı ortalama 7,43 ayda, ameliyatı taklit edilen grupta 6,14 ayda kapandı. Buna rağmen son ölçümde ortalama radius uzunluğunda anlamlı fark yoktu. Aynı çalışmada 4-9 ay arasında vücut ağırlığında ve kemik mineral yoğunluğunda da anlamlı fark bulunmadı.

İki çalışma da küçük gruplarla yapıldı; bu yüzden sonuçlar bir kesinlik değil bir eğilim olarak okunmalı. Zamanlama için kedilerde kısırlaştırma zamanı yazısı var.

Büyüme bitince kilo takibi sürüyor

AAHA ve AAFP kılavuzu kısırlaştırmanın kilo artışıyla ilişkili olduğunu ve obeziteden korunmanın yavru evresinde başladığını belirtiyor. Kılavuza göre 9 üzerinden 6 ya da 7 kondisyon puanı fazla kilolu, 8 ve üzeri obez kabul ediliyor.

Kılavuz, vücut ağırlığı ve kondisyon puanının muayenede kayda geçirilmesini istiyor. Büyümenin bittiği dönemden sonra kilo artışı sürüyorsa bunun nedenini ve ne yapılacağını veteriner hekimle konuşmak gerekiyor. Düzenli kontrol zamanı için kedi ve köpek check-up zamanı yazısı yol gösterebilir.

Ne zaman veteriner hekime gitmek gerekiyor?