Nöbetçi Veteriner Nasıl Bulunur? Gece Açık Klinikler

Gece nöbetçi veteriner ararken ilk bakılacak yer hayvan hastaneleri, çünkü Hayvan Hastaneleri Yönetmeliği hastanelerin 24 saat hizmet vermesini ve en az bir veteriner hekimin gece nöbeti tutmasını şart koşuyor. Muayenehane ve polikliniklerde böyle bir şart yok; bu yerler kendi çalışma saatlerine göre açık. Bu yüzden en yakın gece açık yeri, acil bir durum doğmadan önce bulup telefonunuza kaydetmek en çok zaman kazandıran adım.

Aşağıda mevzuatın hangi kuruluşa gece hizmeti yüklediğini, gece açık bir yeri nasıl bulabileceğinizi, yola çıkmadan önce neden aramak gerektiğini ve sokak ya da yaban hayvanı için gece kime ulaşılabileceğini topladık.

Kuruluş	Gece durumu	Mevzuattaki kadro şartı
Hayvan hastanesi	24 saat hizmet zorunlu, gece nöbetçi hekim var	En az beş veteriner hekim, biri uzman
Poliklinik	Kendi çalışma saatlerine göre	En az dört veteriner hekim
Muayenehane	Kendi çalışma saatlerine göre	Bir ya da daha fazla veteriner hekim

Gece hizmeti hangi kuruluş için zorunlu?

Hayvan Hastaneleri Yönetmeliği'nin 15. maddesi açık: "Hastaneler 24 saat hizmet verir. En az bir veteriner hekim gece nöbeti tutar." Aynı madde, nöbetçi hekime yardımcı sağlık hizmetleri personeli ile yardımcı personelin eşlik edeceğini de söylüyor. Yani ruhsatlı bir hayvan hastanesi, gece kapısı kapalı bir yer olamaz.

Yönetmelik hastaneyi, bütün hayvanların hastalıklarının teşhis ve tedavilerinin ayakta veya yatarak yapıldığı yer olarak tanımlıyor ve veteriner hekim kadrosunun biri sorumlu yönetici, biri uzman veteriner hekim olmak üzere en az beş hekimden oluşmasını istiyor. Hastaneler Bakanlıktan ruhsat almadan faaliyete geçemiyor.

Veteriner Hekim Muayenehane ve Poliklinik Yönetmeliği ise muayenehaneyi hayvanların ayakta muayene, teşhis ve tedavilerinin yapıldığı iş yeri, polikliniği de en az dört veteriner hekimin bir araya gelerek açtığı muayenehaneler bütünü olarak tanımlıyor. Bu yönetmelik sorumlu veteriner hekimden hizmetlerin çalışma saatleri içinde düzenli ve sürekli yürütülmesini istiyor; gece açık olmayı şart koşan bir hüküm içermiyor. Gece hizmeti veren muayenehane ve poliklinikler de var, ama bu kliniğin kendi tercihi.

Kuruluş türleri arasındaki farkı ayrıntılı olarak muayenehane, poliklinik ve hastane farkı yazısında anlattık.

Gece açık veteriner nasıl bulunur?

Gece arayışı çoğu zaman telaşla, telefonda harita uygulamasında "nöbetçi veteriner" yazarak başlıyor. Bu arama işe yarayabilir, ama listede görünen saatler güncel olmayabiliyor. Daha güvenli bir yol, aşağıdaki adımları sakin bir günde tamamlamak:

• Kendi veteriner hekiminize mesai dışında hangi kuruluşa yönlendirdiğini sormak
• Evinize en yakın hayvan hastanesini ve varsa üniversite hayvan hastanesini belirlemek
• Bu yerleri bir kez arayıp gece hasta kabul edip etmediklerini ve hangi türlere baktıklarını öğrenmek
• Numaraları ve adresleri telefonunuza, ailedeki başka bir kişinin telefonuna da kaydetmek
• Gece gidilecek yere ulaşım yolunu, taşıma çantası ya da kafesin yerini önceden düşünmek

Bazı veteriner fakültelerinin hayvan hastaneleri de acil klinik işletiyor. Örneğin Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi, acil kliniğindeki öncelikli amacın yaşamsal riski bulunan hayvanların durumunu stabil hale getirmek ve gerekiyorsa branş kliniklerine sevk etmek olduğunu yazıyor. Çalışma saatlerinin dönemsel olarak değişebildiğini de belirtiyor; bu yüzden üniversite hastanelerinde de güncel saati sormak gerekiyor.

Klinik seçerken bakılacak diğer ölçütleri veteriner kliniği nasıl seçilir yazısında topladık.

Yola çıkmadan önce aramak neden önerilir?

Gece giden bir hasta sahibi çoğu zaman gündüzkü düzeni bulmayı bekliyor. Oysa gece hizmeti daha az personelle yürüyor ve bazı tetkikler sunulamayabiliyor. Ankara Üniversitesi Hayvan Hastanesi bunu açıkça yazıyor: hafta içi 08.30-16.00 dışında ve hafta sonları kan analizi, röntgen, MR ve bilgisayarlı tomografi gibi hizmetler acil klinikte sunulamıyor.

Aynı hastane, sınırlı sayıda personelle yürüyen acil klinikte hasta kabulünün triyaj esaslı, yani hastanın durumunun aciliyetine göre yapıldığını belirtiyor. Bu, gelen sıraya göre değil, durumu daha ağır olana öncelik verildiği anlamına geliyor. Acil kategorisine girmeyen hastalar için ise ilgili kliniklerden randevu alınması isteniyor.

Yola çıkmadan önce yapılan kısa bir telefon görüşmesi bu yüzden önemli: o saatte hekim olup olmadığını, hayvanınızın türüne bakıp bakmadıklarını ve gerekirse başka bir yere yönlendirme yapıp yapmadıklarını öğrenmiş oluyorsunuz.

Acil durumda yapılması ve yapılmaması gerekenler

Ankara Üniversitesi Hayvan Hastanesi'nin hasta sahiplerine önerisi kısa: önce sakin kalmak, hemen veteriner hekimi arayıp yönlendirmelerini dikkate almak ve en yakın sağlık kuruluşuna ulaşmaya çalışmak. Ağrı içindeki kedi ve köpeklerin farklı tepkiler verebileceğini, bu yüzden ısırılma ve tırmalanmaya karşı kendinizi korumanız gerektiğini de hatırlatıyor.

Gece gidilen yerin hayvanınızı ilk kez görmesi büyük olasılıkla. Bu yüzden yanınızda aşı karnesi ya da pasaport, kullandığı ilaçların adı ve bilinen bir hastalığı varsa önceki kayıtlarının bulunması işi kolaylaştırıyor. Zehirlenme şüphesinde neler yapılacağını köpeklerde zehirlenme yazısında ayrıca anlattık.

Gece ücreti neden farklı olabilir?

Hayvan hastaneleri ve muayenehaneler, bağlı oldukları veteriner hekimler odasının o yıla ait asgari ücret tarifesinden az olmamak üzere kendi ücret tarifelerini belirliyor ve bu tarifeyi hasta sahiplerinin görebileceği bir yere asmak zorunda. Acil hizmet için ayrı bir tarife uygulayan yerler de var; Ankara Üniversitesi Hayvan Hastanesi acil klinik ücret tarifesini ayrıca yayımlıyor.

Gece gidilecek yerin ücretini telefonda sormak ya da bekleme odasındaki tarifeye bakmak, sonradan sürpriz yaşamayı önlüyor. Asgari ücret tarifesinin ne olduğunu asgari ücret tarifesi nedir yazısında, ücretleri etkileyen etkenleri de veteriner ücretleri yazısında bulabilirsiniz.

Acil klinikler en çok ne zaman yoğun?

Pennsylvania Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nden Drobatz ve ekibi, kentteki bir eğitim hastanesinin acil servisine 1987-2002 arasında gelen kedi ve köpek kayıtlarını inceledi. Haftanın en yoğun günleri cumartesi ve pazardı; büyük bayram ve tatil günlerinin çoğunda da hasta sayısı belirgin biçimde artıyordu. Gün içinde en yoğun dilimler hafta ortası akşamları ile cumartesi ve pazar öğleden sonralarıydı.

Bu çalışma ABD'deki tek bir hastaneye ait ve Türkiye'deki yoğunluğu doğrudan göstermiyor. Yine de tatil ve hafta sonu günlerinde bekleme süresinin uzayabileceğini düşünmek, gece ve tatil planını önceden yapmanın neden önemli olduğunu gösteriyor.

Sokak ya da yaban hayvanı için gece kime ulaşılır?

Sahipsiz bir hayvan için durum farklı. Ankara Üniversitesi Hayvan Hastanesi, serbest yaşayan şehir hayvanlarının tüm yetki ve sorumluluğunun yerel yönetimlere verildiğini, yaban hayvanlarına ilişkin süreçlerin ise Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatı aracılığıyla yürütüldüğünü yazıyor.

Ankara'da yardıma muhtaç bir şehir hayvanı için ALO 153 hattı aranabiliyor; ihbarla alınan hayvanlar Büyükşehir Belediyesi tarafından tedaviye götürülüyor ve gerekli görülenler fakülteye sevk ediliyor. Yaralı bir yaban hayvanı için de ALO 112 hattından Tarım ve Orman Bakanlığı'na ihbarda bulunulabiliyor. Başka şehirlerde belediyenin kendi hattını ve veteriner işleri biriminin çalışma düzenini önceden öğrenmek önerilir.

Veterito klinik profilinde çalışma saatleri

Gece arayışını zorlaştıran şey, kliniklerin çalışma saatlerini çoğu zaman dışarıya düzenli olarak duyurmaması. Veterito klinik panelinde kuruluş türü, hizmetler ve çalışma saatleri düzenlenebiliyor ve klinik profili aramalarda bu bilgilerle görünüyor. Gece hizmeti veren bir klinik için bunu profilde yazmak, acil bir anda aranan yer olmayı belirliyor.