Trende Evcil Hayvan: TCDD Kuralları 2026

TCDD Taşımacılık'ın yüksek hızlı, anahat ve bölgesel trenlerinde kedi, köpek ve küçük ötücü kuşlar, kafeslerinde olmak kaydıyla yolcunun yanında yolculuk edebiliyor; yolculuk öncesinde aşı belgesi ve veteriner sağlık belgesinin gösterilmesi zorunlu. Hayvanın gözetimi de, diğer yolculara rahatsızlık vermeyecek şekilde yerleştirilmesi de yolcuya ait.

Bu yazıda iki resmî metni bir araya getirdik: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın Demiryolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliği ve TCDD Taşımacılık'ın kendi yolcu tarifesinin eki olan Yolcu Hakları belgesi. Şehir içindeki metro, otobüs ve vapur kurallarını ise evcil hayvanla toplu taşıma yazımızda ayrıca anlattık.

Soru	Kısa cevap
Hangi hayvanlar trene alınıyor?	Kafesinde kedi, köpek ve küçük ötücü kuşlar
Hayvan nerede duruyor?	Kafeste, yolcunun yanında
Hangi belgeler isteniyor?	Aşı belgesi ve veteriner sağlık belgesi
Hayvandan kim sorumlu?	Gözetimi ve verdiği zarar yolcuya ait
Rehber köpek ücretli mi?	Hayır; ağızlık ve sağlık belgesiyle ücretsiz
Kurallara uyulmazsa?	Yolcu seyahatten men edilebiliyor

Trene hangi hayvanlar alınıyor?

TCDD Taşımacılık'ın Yolcu Hakları belgesi, yolcunun yanında taşınabilecek evcil hayvanı tek cümleyle tanımlıyor: kafeslerinde olmak kaydıyla sadece kedi, köpek ve küçük ötücü kuşlar. Belgede örnek olarak saka kuşu, muhabbet kuşu, kanarya ve papağan sayılıyor. Tavşan, hamster, kaplumbağa ya da sürüngen gibi hayvanlar bu tanımın içinde yer almıyor.

Belge, TCDD Taşımacılık'a ait yüksek hızlı trenler ile anahat ve bölgesel yolcu trenlerinde bileti olan yolcuları kapsıyor. Yönetmelik de aynı çerçeveyi çiziyor: tren işletmecisi evcil hayvan taşımasını hiçbir şekilde reddedemiyor, ancak taşıma koşullarını kendisi belirleyip ilan ediyor. Yolcu, kafes içindeki evcil hayvanını yanına alabiliyor.

Kafes trende nereye konuyor?

Yönetmeliğe ve TCDD'nin Yolcu Hakları belgesine göre bütün trenlerde evcil hayvanların, trende bu iş için ayrılmış yerlere uygun bir şekilde yerleştirilmesi yolcuya ait bir sorumluluk. Kafesin yeri seçilirken üç ölçü sayılıyor: diğer yolcuların geçişini engellememek, onlara rahatsızlık vermemek ve görüntü kirliliği oluşturmamak. Yolcular bu konudaki uyarılara uymak zorunda.

Yönetmelik ayrıca yolcuları rahatsız edecek, huzurlarını bozacak ya da herhangi bir hasara yol açacak türden evcil hayvanların taşımaya kabul edilemeyeceğini yazıyor. Bu yüzden kafesin sağlam, kapağının iyi kapanan ve hayvanın içinde rahat edebileceği bir kafes olması, yolculuğu hem hayvan hem çevredeki yolcular için kolaylaştırıyor.

• Gözetim: Hayvanın yolculuk boyunca gözetimi yolcuya ait
• Yer: Kafes, trende bu iş için ayrılmış yerlere konuyor
• Geçiş: Kafes koridoru ve diğer yolcuların geçişini kapatmıyor
• Uyarı: Personelin bu konudaki uyarılarına uyulması gerekiyor

Bilet ve taşıma koşulları nereden öğreniliyor?

Yönetmelik, evcil hayvanın hangi koşullarda ve hangi ücretle taşınacağını tek tek saymıyor; bunu tren işletmecisine bırakıyor. TCDD Taşımacılık'ın Yolcu Hakları belgesi de aynı şeyi söylüyor: el bagajı, evcil hayvan ve araçların taşıma koşullarını TCDD Taşımacılık belirliyor ve ilan ediyor. Yani hayvan için bilet, koltuk ve vagon seçimiyle ilgili güncel kural, TCDD Taşımacılık'ın ilan ettiği koşullarda yer alıyor.

Yönetmeliğin 7. maddesi, tren işletmecisinin yolculara seyahat öncesinde ve sırasında en az Ek-1'de sayılan bilgileri sunmasını istiyor. Ek-1'deki "yolculuk öncesi sunulacak bilgiler" listesinde evcil hayvanların taşınmasına ait şartlar ve trende birinci, ikinci sınıf, kuşet ya da yataklı vagon gibi imkânların bulunup bulunmadığı da var. Bilet almadan önce bu bilgileri bilet satış kanalından ya da istasyondan sormak bir haktır.

Yolculuk için gereken belgeler

Yönetmeliğin 10. maddesi bu konuda net: trenle taşınacak evcil hayvanlar için sağlıklı olduğuna dair belgelerin, yani aşı belgesi ve veteriner sağlık belgesinin, yolculuk öncesinde gösterilmesi zorunlu. Belge olmadan yola çıkmak, istasyonda ya da trende sorun yaşanmasına yol açabilir.

• Aşı belgesi: Hayvanın aşılarının işlendiği belge
• Veteriner sağlık belgesi: Veteriner hekimin düzenlediği, hayvanın sağlık durumunu gösteren belge
• Yanınızda olması: Belgeler yolculuk öncesinde gösterildiği için çantada, kolay ulaşılır bir yerde durmalı

Aşıların zamanlamasını kedi aşı takvimi ve köpek aşı takvimi yazılarımızda, kedi ve köpeklerin kimlik ve kayıt belgelerini evcil hayvan pasaportu yazımızda anlattık. Sağlık belgesi için yapılan muayene, hayvanın uzun bir yolculuğa uygun olup olmadığını veteriner hekimle konuşmak için de iyi bir fırsat.

Trende uyulması gereken kurallar

TCDD Taşımacılık'ın belgesine göre, taşıma koşullarına uyulmadığını düşündüren akıntı, koku ve benzeri belirtiler ortaya çıkarsa şirket, evcil hayvanın taşıma koşullarına uygun olup olmadığını yolcuyla birlikte ve onun rızasını alarak kontrol etme hakkına sahip. Yolcu rıza göstermezse, gelmezse ya da ona ulaşılamazsa en yakın kolluk kuvvetlerine bildirim yapılıyor.

Yönetmeliğin 20. maddesi de işletmecinin belirlediği evcil hayvan taşıma kurallarına uymayan ve kurallara aykırı davranmakta ısrar eden yolcunun, yolculuğun başında ya da sırasında seyahatten men edilebileceğini ve taşıma ücretinin geri verilmeyebileceğini söylüyor. Yolcu ayrıca evcil hayvanların taşınmasıyla ilgili mevzuata uymak ve bunlara yönelik kontrollere katılmakla yükümlü.

Sorumluluk da yolcuda. TCDD Taşımacılık'ın belgesi, yolcunun yanındaki evcil hayvandan kaynaklanan zararları şirketin sorumluluğu dışında sayıyor. Hayvanın koltuğa ya da başka bir yolcunun eşyasına zarar vermesi bu yüzden sahibinin meselesi oluyor.

Yönetmelikte 10 Ekim 2026'da yayımlanan değişiklik; skuter ve elektrikli skuterin tanıma eklenmesi, bazı sürelerin 180 günden 90 güne indirilmesi ve idari para cezası gibi konuları kapsıyor. Evcil hayvanla ilgili maddeler bu değişiklikte yer almıyor, yani yukarıdaki kurallar aynen geçerli.

Rehber köpekler ücretsiz yolculuk ediyor

TCDD Taşımacılık'ın Yolcu Hakları belgesine göre görme engelli yolcuların rehber köpeği, köpeğin ağızlığı ve gerekli sağlık belgeleri olmak koşuluyla yolcunun yanında ücretsiz taşınıyor. Belge, kafes şartını bu köpekler için aramıyor; ölçü ağızlık ve sağlık belgeleri.

Aynı belgede engelli ya da hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin, refakatçilerinin ve refakat etmek için sertifikalandırılmış rehber köpeklerin taşınmasının öncelikli olduğu da yazıyor. TCDD Taşımacılık ve acenteler, engelli ya da hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere rezervasyon yapmayı veya bilet satmayı reddedemiyor ve refakatçi zorunluluğu getiremiyor.

Hayvan yaralanır ya da kaybolursa

Yönetmeliğin 30. maddesine göre yolcunun öldüğü ya da yaralandığı bir kaza veya olayda tren işletmecisi, yolcunun beraberinde götürdüğü evcil hayvanın kaybolmasından ya da zarar görmesinden de sorumlu. Bunun dışında, gözetimi yolcuya ait olan hayvanın kaybolması ya da zarar görmesinden işletmeci ancak zarar kendi kusurundan kaynaklanıyorsa sorumlu tutuluyor.

İşletmecinin sorumlu olduğu durumlarda yönetmeliğin 32. maddesi tazminata bir üst sınır koyuyor; 2019'da yayımlanan metinde bu sınır evcil hayvanlar için en fazla 1.800 Türk Lirası olarak yazılı. Yönetmeliğin 67. maddesine göre bu parasal tutarlar her yıl, Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanıyor; yani bugünkü sınır bu rakamdan yüksek.

TCDD Taşımacılık ayrıca yolcunun trene binişinden inişine kadar geçen sürede bir kaza ya da olay nedeniyle yanındaki evcil hayvana gelebilecek zararları, üçüncü şahıslara karşı mali sorumluluk sigortasıyla karşılıyor.

Banliyö hatlarında ve İZBAN'da durum farklı

Demiryolu yolcu hakları yönetmeliği, ulusal demiryolu ağında yapılan banliyö taşımacılığını kapsamının dışında bırakıyor. TCDD Taşımacılık'ın Yolcu Hakları belgesi de banliyö (kent içi) taşımacılık hizmetlerini kapsamadığını yazıyor. Bu yüzden şehir içi banliyö hatlarında, hattı işleten kurumun kendi yolculuk kuralları belirleyici ve bu hatlarla yolculuktan önce o kurallara bakmak gerekiyor.

İzmir'deki İZBAN'ın yolculuk kuralları buna iyi bir örnek: ücretli alanlara yalnızca kafeste ve taşıma çantası içinde taşınan evcil hayvanlar kabul ediliyor ve bu hayvanlar kafesinden ya da çantasından çıkarılmıyor. Kafes ve taşıma çantası dışında taşınan evcil hayvanların ücretli alana girişi yasak. Rehber ya da kılavuz köpeğin ise temiz olması, vücut tasmasının bağlı ve ağızlığının takılı olması zorunlu; engelli kimlik kartı ile köpeğin kimlik belgesi ya da sertifikası yetkiliye gösteriliyor.

Hat	Geçerli kural
YHT, anahat ve bölgesel trenler	Yönetmelik ve TCDD Taşımacılık'ın ilan ettiği koşullar
Ulusal ağdaki banliyö hatları	Yönetmelik kapsamı dışında; hattın kendi kuralları
İZBAN	Yalnız kafeste ya da taşıma çantasında